Garbigailuan sar daitezke espartinak?

Ez da gomendatzen. Payote eta Castañer fabrikatzaileek garbigailua saihesteko diote: zola urarekin puztu eta deforma daiteke.

Nola lehortu espartinak?

Etzanda, airean, eguzkitik urrun, Castañerren aholkuaren arabera. Lehenik ur gehiegia kendu zamuza-oihal batekin.

Zer erabili oihala garbitzeko?

Ur xaboitsu pixka bat eta ile leuneko eskuila bat, toki zikinean bakarrik, edo oihal edo belaki apur bat busti bat.

Espartinak nola garbitu, zola hondatu gabe

Espartinak garbitzeko arau nagusia hau da: jutea ez busti. Oihala ur xaboitsu pixka batez eta eskuila leun batez garbitu, toki zikinean bakarrik; zola eskuila lehorrez; eta lehortu etzanda, itzalean. Garbigailurik ez: zola urarekin puztu eta deformatu egin daiteke.

Aholku hauek bi fabrikatzaileren argibideetatik datoz: Castañer (Katalunia) eta Payote (Frantzia). Erosi duzun espartinaren etiketak beste zerbait badio, etiketari kasu egin.

Zergatik da jutea hain sentikorra

Juteak ura xurgatzen du. Payotek dioenez, garbigailuan sartzean zola puztu eta deformatu egin daiteke urarekin kontaktuan. Euskal Wikipediak gogorarazten duenez, gaur egun askotan kautxuzko geruza mehe bat jartzen zaio zolari azpian, hezetasunari eta higadurari eusteko, baina alboetako jutea ez dago babestuta.

Urratsak

Hautsa kendu. Ile leuneko eskuila batez, jutearen gainetik, lehorrean (Castañer).
Oihala garbitu. Oihal edo belaki apur bat bustiz, emeki igurtzi, kanpotik eta barrutik (Castañer). Orban bat badago, ur xaboitsu pixka bat eta eskuila leuna, toki horretan bakarrik (Payote).
Ur gehiegia kendu. Zamuza-oihal batez (Castañer). Hezetasun gehiegiak oihalaren kolorea alda dezake.
Lehortu. Etzanda, airean, eguzkitik urrun (Castañer).

Zer ez egin

Ez egin	Zergatik
Garbigailua	Zola puztu eta deforma daiteke (Payote, Castañer).
Espartinak uretan sartu	Castañerrek berariaz debekatzen du.
Eguzkitan edo bero-iturri ondoan lehortu	Castañerrek argi eta bero-iturrietatik urrun gordetzeko dio.
Gantzak, lurrinak, kosmetikoak	Castañerrek horiekin kontaktua saihesteko dio.

Produktu bereziak

Payotek oihalarentzako apar bat edo espartinentzako garbigarri berezi bat ere aipatzen ditu. Ez dugu produktu jakin bat gomendatzen: edozein erabili aurretik, probatu leku ikusten ez den batean.

Denbora hartu

Garbitzea azkarra da, baina lehortzeak denbora behar du. Ez jarri espartinak berriro, osorik lehortu arte; hezeak badira oraindik, itxaron. Presaka bero-iturri baten ondoan jartzen badituzu, Castañerren aholkuaren aurka egingo duzu. Hobe da espartinak eguraldi onean garbitzea, lehortzeko aukera izan dezaten. Orban bat ikusten duzunean, lehenbailehen saiatu orban hori bakarrik garbitzen, eta ez hasi oihal osoa bustitzen.

Zaintza egunero

Espartinak ez dira maiz garbitu behar. Oinetakoa kendu ondoren, hautsa eskuila leun batez kendu, eta lehortzen utzi. Horrela zola luzaroago iraungo du.

Euria egiten badu eta espartinak bustiak badira, lehenbailehen lehortu, baina etzanda eta eguzkitik urrun. Ez erabili bero-iturririk. Bi espartin baino gehiago badituzu, txandakatu, batak lehortu bitartean besteak erabili ahal izateko.

Gordetzeko, toki lehor eta fresko bat aukeratu. Espartinak elkarren ondoan jarri, baina ez pilatu. Horrela, forma ez da aldatzen eta oihala ez da zikintzen.

Lurrak eta hautsak zikindu dezakete zola. Hori gertatzen bada, orban bakarrik garbitu, aurrean esan bezala.

Kontuan izan

Espartinak garbitzea ez da zaila, baina pixka bat pazientzia behar da. Garrantzitsua da urrats guztiak ondo egitea, eta ez presaka ibiltzea. Oihala bustitzeko, ur gutxi erabili: ur gehiegik zola kaltetu dezake. Garbitu ondoren, begiratu zolari ondo: harri txikirik edo lurrik geratzen bada, kendu eskuilarekin. Lehortzeko, espartinak etzanda jarri, eta eguzkitik urrun utzi. Hobe da gutxitan ondo garbitzea, maiz eta gehiegi baino. Lehenengo aldian, ikusi nola geratzen den, eta hurrengoan ere antzera egin. Horrela, espartinek luzaroago iraungo dute, eta hori da helburua. Erosketa egin aurretik, etiketa irakurtzea komeni da. Zure oinetan ondo egokitzen badira, gutxiago zikintzen dira eta gutxiago garbitu behar dira. Espartinak txukun gordetzeak ere laguntzen du zolak eta oihalak denbora gehiago iraun dezaten. Zola kaltetuta badago, garbitzea nahikoa ez da: beste pare bat aukeratzea hobe izan daiteke. Gogoratu espartinak lehortzeko denbora behar dutela, eta pazientzia dela ondo egiteko giltza.

Egiaztatzeko zerrenda

Etiketa irakurri dut (oihala, larrua, zamuza?).
Jutea lehorrean eskuilatu dut.
Oihala toki zikinean bakarrik busti dut.
Ur gehiegia oihal batez kendu dut.
Espartinak etzanda eta itzalean utzi ditut lehortzen.

Larruzko edo zamuzazko espartinentzat, iturri hauek ez dute argibide zehatzik ematen: kasu horretan, fabrikatzailearen aholkuak edo oinetakogile baten iritzia hobe.

Zolaren materialei buruz gehiago jakiteko, ikus espartinen zola.